صفحه اصلی / آموزش خوش نویسی / خط غبار چیست ؟ تاریخچه این خط و بررسی خط غبار
خط غبار چیست؟ بررسی ویژگی های این خط و تاریخچه این خط

خط غبار چیست ؟ تاریخچه این خط و بررسی خط غبار

خط غبار، خطی بسیار ریز می باشد که برای نوشتن یادداشت های بسیار ریزی که توسط کبوترهای نامه رسان در گذشته مورد استفاده قرار میگرفت.

پس از مدتی از خط غبار برای قرآن های کوچک مورد استفاده قرارگرفت.این قلم را (قلم الجناح) نیز میگویند.این خط از خط رقاع مشتق شده است ودارای حروف ریز مدور میباشد. این خط همه دور و خالی از سطح و فشرده و جمع و جور وبدون سرک میباشد.

دانلود

استاد غلامحسین امیر خانی اندازه تقریبی این خط را از کوچکترین اندازه تا نیم میلیمتر مشخص کرده است.بسیاری از افراد برای صرفه جویی در وقت خط غبار را به صورت یکدست ،یکنواخت وریز و کوچک مینوشتند.

برخی از خطاطان گذشته براین باورند که قلم غبار را به یک نوع خط خاص نمی توان بحساب آورد و میگویند که تمام خطوط را می توان با قلم غبار نوشت.

خط غبار چیست؟ بررسی ویژگی های خط غبار

تاریخچه خط غبار از گذشته تا کنون:

خط غبار. [ خ َطْ طِ غ ُ ] (ترکیب اضافی ، اِ مرکب ) کنایه از خطی است که تازه ازرخسار نوجوانان دمد.

خط غبار یا غبار الحلبه (غبار به معنای گرد خاک ناشی از سم اسبان) در ایران جهت سرعت در نوشتن و استفادهٔ کم تر در کاغذ، مورد استفاده قرار می گرفت که در قرن سوم هجری از خط ریاسی مشتق گرفته شده است.

این نوع خط ،در ایران جهت سرعت در نوشتن و استفاده ی کمتر در کاغذ، مورد استفاده قرار می گرفت. در ابتدا برای فرستادن پیغام هائی استفاده می شد که کبوتران نامه بر حامل آن بودندو همچنین خط بال هم نامیده می شد.

خط جامع و یکپارچه ای بوده و به طور برجسته ای مدور، بدون کشیده، خیلی فشرده و سریع می تواند نوشته شود…خوشنویسانی که بعدها وارد این جرگه شدند، منکر خط غبار به عنوان یک خط مجزا بودند.

ویژگی های خط غبار چیست؟

این خط دارای حروف ریز و ساختاری مدور است. بعضی ویژگی‌های این خط وابسته به خط ثلث و خط نسخ میباشد.

این خط جامع و یکپارچه‌ای بوده و به طور برجسته‌ای مدور، بدون کشیده، خیلی فشرده و سریع می‌تواند نوشته شود. کاربرد  این خط بیشتر در نگارش پیام‌هایی بود که می‌بایست با کبوتر ارسال شوند. همچنین در نگارش نامها و مکاتبه روی ورقه‌های کوچک کاغذ و حتی کتابت قرآن های کوچک از این خط استفاده می‌شده است.

غبارنویسی خوشنویسی است و در بزرگ‌نمایی ضعف‌ها و قوت‌هایش مشخص است. غبار خطی است یک در یک سانتی‌متر که باید برای نگارش آن قدرت چشم و قدرت دست بالایی داشت.

دانلود رایگان بهترین اپلیکیشن آموزش خوشنویسی:

torreh cta

download

در خوشنویسی غبار، نوک قلم بسیار نازک شده است و کاملا متفاوت است. در واقع غبارنویسی یک نوع هنر ارزنده است و در بزرگ‌نمایی مانند همان خوشنویسی است و تفاوتی با آن ندارد. خط غبار ،خطی است بسیار ریز که با انواع خط نوشته می‌شود.

آشنایی با قرآن عماکه ای به خط غبار:

قرآن عمامه‌ای به خط غبار، قرآن نفیسی به خط میرزا محمد خوانساری و مربوط به ۱۵۰ سال پیش یعنی ۱۲۹۱ قمری است که به شیوه نسخ غبار نوشته شده است.

آشنایی با قرآن عمامه ای

قرآن کریم خطی به شیوه نسخ غبار كه در گنجینه نفایس خطی کتابخانه ملی نگهداري مي‌شود، به خط میرزامحمد خوانساری مربوط به قرن سیزدهم میباشد.

این قرآن به اندازه‌ای کوچک است که عمامه‌ای خوانده می‌شود و علما و روحانیون آن را برای بزرگداشت و احترام به قرآن بر بالای سر و یا در عمامه‌ها قرار می‌دادند و یا به جاهای گوناگون که می‌رفتند برای یاری جستن از این کتاب آسمانی از آن بهره می‌بردند.

این قرآن‌ها به علت ظرافت حتی با ابزار امروزین به سختی قابل خواندن هستند و پوست و کاغذی که این آیات بر آن نگاشته شده، تا به امروز دوام آورده است.

میرزا محمد کلهر، خوشنویس نستعلیق از شاگردان میرزا محمد خوانساری است که در کنار وی مشق کرده و خط آموخته است و از این کار بسیار لذت می‌برد و امروز چندین اثر ارزشمند از وی به جای مانده است.

میرزا محمد خوانساری شاگرد محمدمهدی تهرانی و استاد میرزا محمدرضای کلهر بود. وی به جز نستعلیق، نسخ را نیز خوش می‌نوشت و در این کار مهارت داشت.

از آثار وی می‌توان به یک جلد قرآن بغلی با جلد روغنی که چهار صفحه آن مذهَّب مرصع است، به‌ خط نسخ غبار متوسط اشاره کرد.

گنجینه نفایس خطی کتابخانه ملی دارای قرآن‌هایی از جمله قرآن کریم طوماری، خطی به شیوه نسخ غبار، قرآن کریم به شیوه نسخ غبار متعلق به قرن ۱۳ هجری در دوره قاجار نیز میباشد.

download

download torreh

0/5 ( 0 نظر )

درباره kyousefi

همچنین ببینید

خط توقیع

خط توقیع چیست؟ بررسی خط توقیع و آشنایی با تاریخچه این خط

خط توقیع یکی از خطوط  شش گانه خوشنویسی میباشد که بیشتر برای نوشتن توقیعات استفاده …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *