صفحه اصلی / آموزش خوش نویسی / برترین اصول و قواعد خوش نویسی از پایه
قواعد خوش نویسی

برترین اصول و قواعد خوش نویسی از پایه

اصول قواعد خوش نویسی قواعدی است که در اغلب خطوط رایج در خوش نویسی اسلامی  به ویژه درخطوط شش گانه و خط نستعلیق به‌کار برده می‌شود.

پایهٔ خطوط را بر سطح و دور نهادند ،یعنی میزان خطوط یا حرکات مستقیم یا منحنی.

دانلود

ابن مقله با مهندسی کردن ابعاد حروف و تعیین اساس قواعد دوازده‌گانه در خط، خوشنویسی و اندازه حروف را براساس نقطه سنجیده بود.

قواعد یا اصول دوازده‌گانه خوشنویسی گام مهمی در ارتقاء نگارش حروف با خط خوش به هنرخوش نویسی و ممتاز کردن این خوش نویسی اسلامی از این هنر در نزد سایر ملل به‌شمارخواهد رفت.

آموزش خوش نویسی از پایه

اصول و قواعد دوازده‌گانه خوش‌نویسی اسلامی:

خوش نویسی برپایه اصول دوازده گانه ای میباشد که ابن مقله آنها را به شرح زیر نام گذاری کرد این قواعد را حسن تشکیل و حسن وضع مینامند.

نام‌های عربی این اصل‌های دوازده‌گانه عبارتند از: ترکیب، کرسی، نسبت، ضعف، قوت، سطح، دور، صعود مجازی، نزول مجازی، اصول، صفا و شأن میباشند.

قاعدهٔ اصول (استواری) از قواعد خوش نویسی:

به معنی حسن نگارش حروف و استحکام آنها از جهات:

قوت، ضعف، سطح، دور، صعود، نزول، سواد، بیاض و ارسال است. که با توجه به نقطه مشخص میشوند مانند الف که سه نقطه میباشد.

قاعدهٔ نسبت یا تناسب (هم‌اندازگی) از اصول وقواعد خوش نویسی:

استفاده از یک سوم – یک دوم – دو سوم – و سه سوم قلم و همچنین بدین معنی که حروف و شکل‌های مشابه هم، در همهٔ موارد به یک اندازه باید باشند.

قاعدهٔ ترکیب (هماهنگی):

یعنی آمیزش و درکنارهم قرار گرفتن هماهنگ و دلپذیر حروف، کلمات، جمله‌ها و سطرها با یکدیگر.

به گونه‌ای که از حسن ترکیب برخوردار باید باشند.که از قاعدهٔ اصول و نسبت از آن پدید می‌آید

قاعدهٔ کرسی (قالب‌پذیری):

یعنی نوشتن با توجه به خط کرسی انجام شود. یا همان خط زمینه

صفا (شادابی):

حالتی است که طبع را شاد و چشم را روشن سازد.

شأن (دل‌نشینی):

کیفیتی است از خط که چون پدید آید خطاط به نگریستن در خط مجذوب شود و احساس خستگی نخواهد کرد.

دو اصطلاح «صفا» و «شأن» صفت خطی است که به مرحلهٔ کمال رسیده باشد و پس از سال‌ها تمرین و کارآزمودگی در خوشنویسی پدید می‌آید.

ضعف: 

از قواعد خوش نویسی رعایت نازکی در حروف  میباشد.

قوت:

رعایت ضخامت در حروف میباشد وکمال آن در آخر کشیدهها دیده میشود.

سطح:

از قواعد خوش نویسی حالت خشکی است که بچشم ناظر میایدوفقط دراوایل کشیدهها است. مثلا در خط بنایی 99 درصد از سطح استفاده میشود و یا در خط کوفی دور:

حالت نرمی ودایره وار بودن حروف است که نهایت آن درآخر کشیدههاست واعتدال سطح ودور را باید در خط استادان یافت. مثلا درخط دیوانی بیشتر دور میباشد.

صعود مجازی:

از قواعد خوش نویسی حرکت قلم از پایین به بالارا میگویند بشرطی که مستقیم نباشد.مانند آخر مدات(کشیدهها)

نزول مجازی:

حرکت قلم ازبالابه پایین است وحالت مستقیم نداردچون اوایل کشیدهها.

دانلود بهترین اپلیکیشن آموزش خوشنویسی:

download

انواع نزول وصعود :

1 – حقیقی :

مانند الف با که صعود حقیقی است و یا حرف میم به تنهایی که نزول حقیقی میباشد.

– مجازی :

مانند نون ( ن) یا حرف مر که نزول مجازی میباشد.

برترین قواعد و اصول خوش نویسی کدامند؟

آموزش قواعد خوش نویسی  به زبان ساده:

نکته اول این است که حروف مفرد را به گونه ای ترکیب کنیم که به معتدل ترین حالت در چهارچوب اصول شکل خودرا پیدا کند.

دومین نکته این است که خط باید به گونه ای نوشته شود که ته حروف و کلمات در یک خط مستقیم قرار بگبرند که آن را کرسی نام گذاری کرده اند.

حروفی را که به یک دیگر شبیه هستند را برابر با هم مینویسند مانند دوایر “ش” و “ی” و “ن” به نوشته های زیر دقت کنید:

خوش در “ش”

دوستار در “د ” و ” ر”

موی در “م”

روی در “ر” و “و”

دقت داشته باشید که در صعود و نزول حقیقی نیز باید این موارد رعایت شوند.

سومین نکته این میباشد که در خوشنویسی با هر قلمی که مینویسید (درشت و یا ریز) حروف و کلمات باید متناسب همان قلم باشند و نسبت به همان قلم کوچک و یا بزرگ نشوند.

به عنوان مثال حروف و کلمات باید به یک اندازه و متناسب با یک دیگر تحریر شوند. از هر دو کلمه ای که آناتومی یک سانی دارند باید دقیقا شبیه به هم در سطر تحریر شوند در غیر این صورت جملات زیبایی خود را از دست میدهند.

چهارمین مورد که در انتها و ابتدای دوایر به کار میرود ضعف است در تحریر بسیاری از حروف ضعف که همان تیزی و تندی باشد به حروف و کلمات زیبایی خاصی میبخشد . دقت داشته باشید تیزی کلمات به نیش قلم بستگی خواهد داشت. پنجمین مورد که در خوشنویسی و خط میتوان نام برد قوت میباشد.

قوت در بهترین حالت این است که در تحریر انتهای مدات و وسط دایره های با تمام قلم نوشته شود. ششمین مورد سطح است، سطح به خشکی حالت کلمات میگویند. که در اولین نگاه ببینده به چشم میآید و متوجه آن میشود .

البته در خوشنویسی سطحی مشاهده نمیشود و در تمام حروف مسطح دور کمی دیده خواهد شد. دور هفتمین گزینه ای میباشد که باید به آن دقت نمایید.

میتوان گفت مشکل بودن خط نستعلیق به واسطه همین دوایر است و شما میتوانید حد اعتدال دوایر را از استاد خوشنویسی بپرسید.

هشت صعود مجازی است گاهی قلم از پایین به بالا حرکت میکند ولی حرکت آن مستقیم نیست مانند آخر دوایر حروف در این دوایر نیز باید دقت زیادی کرد.

گاهی قلم از بالا به پایین حرکت میکند که به آن نزول مجازی میگویند و در حروفی مانند “ل” “ا” “م” “ک” دیده میشوند این حرکت نباید دقیقا به صورت مستقیم کشیده شود. دهمین نکته دعایت اجزا نه گانه ای است که در اول متن برای شما شرح دادیم که آن را اصول مینامند.

شما هر چقدر بیشتر این اصول را در خط خود رعایت نمایید خط شما نفیس تر و ارزشمند تر خواهد شد.

یازدهیمن نکته را بابا شاه اصفهانی صفا نام گذاری میکند و در شرح آن اینگونه مینویسد:

صفا حالتی است در خط که طبع را مسرور و مروح می سازد و چشم را نورانی می نماید. صفابی تصفیه قلب تحصیل آن نتوان کردشان به حالتی میگوند که کاتب بیننده را به وجد میآورد و او را مجذوب نوشته میسازد. میتوان گفت خوشنویس هنگامی که به شان دست یابد به سرانجام خوشنویسی و به مرحله استادی میرسد.

خط خوب چه خطی میباشد؟

خط خوب فقط به معنای زیبایی در خط  نمیباشد بلکه دردرجه اول برای درست نوشتن و رعایت اصول کلی خط بر روی تک تک واژگان میباشد.

این واژگان باید رئی کاغذ به تحریر در بیاد که در این صورت باید با کاملترین قواعد خوش نویسی از پایه آشنا شویم.

یک دسته خط خوب و زیبا میتواند نشان دهنده شخصیت افراد باشد و دقیقا برعکس این موضوع نیز ممکن است پیش بیاید.

torreh cta

download torreh

0/5 ( 0 نظر )

درباره kyousefi

همچنین ببینید

خط توقیع

خط توقیع چیست؟ بررسی خط توقیع و آشنایی با تاریخچه این خط

خط توقیع یکی از خطوط  شش گانه خوشنویسی میباشد که بیشتر برای نوشتن توقیعات استفاده …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *